Durumun bütünü
Bir karar tek bir sonuçla değil, durumun bütünüyle değerlendirilir. Kadının iyileşmesi, babanın bakımdaki payı, ailenin geliri, yardıma erişim, işe dönüş ve gelecekteki emeklilik hakları aynı resmin parçası olur.
Synarchat
Ortak dünyanın ortak yazarları olarak kadınlar ve erkekler.
Womafreesm'e katılınSynarchat ilkesi
Her kural, kimin için yapıldıysa o insanın bir resmini taşır: bedeni, zamanı, yetenekleri, yükümlülükleri ve hayat yolu.
Synarchat, kadınların ve erkeklerin bir toplumun dayandığı yasalar, kurumlar ve kararlar için sorumluluğu birlikte taşıdığı, farklılıklarını koruyarak kararların alınışında eşit ağırlığa sahip olduğu olgun bir ortak yönetim (shared governance) modelidir. Synarchat, kadınların ve erkeklerin hayatlarını bir toplumun düzeninin eşit değerdeki temelleri olarak tanımakla başlar.
Womafreesm felsefesini okuyunKadınlar kuralların ortak yazarları
olduğunda neler değişir
Bir toplum, kuralları aracılığıyla kimin emeğinin değerli olduğuna, kimin sağlığının ilgiyi hak ettiğine, kimin deneyiminin bilgiye dönüştüğüne ve karar verme hakkının kimde olduğuna karar verir. Synarchat, kadınlara ve erkeklere ortak dünyanın nasıl düzenleneceğine birlikte karar verme ve bu dünyanın neye dönüşeceğinin sorumluluğunu üstlenme imkânı verir.
Fikrini dile getirebilmek ile hayatın düzenini şekillendirebilmek arasında, güçle ölçülen bir mesafe vardır. Bu mesafe, kadınların deneyimi sorunun tanımlanmasına, çözümün seçilmesine, kaynakların dağıtılmasına ve sonuçların değerlendirilmesine katıldığında kısalır.
Bir kadın için bu, bir yasada, bir tıbbi protokolde, bir mesai düzeninde, bir teknolojide ya da bir ekonomik modelde neyin hesaba katılması gerektiğine karar verme hakkıdır.
Kadının bedeni, yaşı, mesleki hedefleri, yakınlarına gösterdiği bakım ve hayatındaki geçiş dönemleri, bir kararın başlangıç koşulları arasında yer alır. Bununla birlikte sonucu denetleme ve hataları düzelttirme imkânı da gelir.
Synarchat bu katılımı sorumluluğa bağlar. Karar veren kişi, kararın kimin hayatını etkileyeceğini, hangi imkânları yaratacağını, hangi yükü dağıtacağını ve sonuçları kimin düzelteceğini görmelidir. Ortak sorumluluk, insanların ve kurumların sahip olduğu yetkiler aracılığıyla somut bir biçim kazanır.
Bu modelin olgunluğu, farklılıklara duyarlı kalırken ortak bir geleceği göz önünde tutabilmekte görünür. Kadınların hayat yolları, çıkarları ve koşulları farklıdır. Erkekler de farklı deneyimler getirir. Ortak yönetim (shared governance), bu farklılıkların temsil edilebileceği ve karara biçim verebileceği bir alana ihtiyaç duyar.
Synarchat'ın temeli olarak
Eşit Gözetim
Eşit Gözetim (Equal Consideration), kararın kalitesi için bir gereklilik koyar: insan hayatının gerçek parametreleri kararın tasarımının bir parçası olmalıdır. Synarchat ise bu tasarıma kimin katıldığını ve katılımın sorumlulukla nasıl birleştiğini gösterir.
Eşit Gözetim, kadınların gerçekliğini hesabın zorunlu bir parçası yapar. Synarchat ise kadınların kuralların ortak yazarları olarak rolünü güvence altına alır.
Deneyimin eşit ağırlığı; gündemi etkileyebilmekte, kanıt sunabilmekte, kararın seçimine katılabilmekte ve sonuçlarını değerlendirebilmekte görünür. Temsilin, karar almanın ve denetimin somut yolları ilgili kurumların kurallarında belirlenmelidir. Felsefi bir ilke, bu mekanizmalar aracılığıyla toplumda güç kazanır.
Eşit Gözetim hakkında okuyunBu mantığın gerçek hayattaki karşılığı
Bir toplumun, çocuk doğduktan sonra aileye destek kurallarını tasarladığını düşünün. Kararın merkezinde durumun bütünü yer alır: kadının iyileşmesi, babanın bakımdaki payı, ailenin geliri, yardıma erişim, işe dönüş ve gelecekteki emeklilik hakları.
Birbirine bağlı gerçeklikler
Bu yaklaşım sağlığın, zamanın, paranın ve bakımın birbirine nasıl bağlı olduğunu görmeyi gerektirir. Bir babanın çocuğunun hayatında yer alabilmesi çalışma koşullarına bağlıdır. Bir annenin iyileşebilmesi ve çalışma hayatını sürdürebilmesi ise paylaşılan bakıma, hizmetlere erişime ve ailenin mali istikrarına bağlıdır.
Ortak sorumluluk
Synarchat mantığında kadınlar ve erkekler bu kuralların yazılmasına katılır; sonuçlar her ebeveyn ve çocuk için ayrı ayrı tartılır. Ailenin gerçek koşulları tasarımın bir parçasıdır ve sonucun sorumluluğu, kararları alanlar ve onları uygulamaya koyacak araçlara sahip olanlar arasında paylaşılır.
Bütünün sorumluluğunu taşıyabilen güç
İktidarın sonuçları, kabul edilen belgenin çok ötesine uzanır. Çalışma saatlerine ilişkin bir karar, bir ailenin hayatını değiştirir. Bir tıbbi protokol yıllar boyunca sağlığı etkiler. Bir ekonomik model, kimin emeğinin ücretlendirileceğini ve toplumun kimin bakım emeğine karşılıksız güvendiğini belirler.
Güç ve sorumluluk
Synarchat'ta güç; bütünü göz önünde tutabilme, sonuçları görebilme, farklılıkları hesaba katabilme ve insan onurunu koruyan kararlar alabilme becerisidir. Böyle bir güç etkiyi özenle, bağımsızlığı karşılıklı bağımlılıkla, karar verme hakkını da sonucun hesabını vermeye hazır olmakla birleştirir.
Synarchat'ın on temeli
Womafreesm doktrininde ortaya konan on temel, ortak yönetimin (shared governance)
ahlaki ve pratik koşullarını tanımlar.
İnsan onuru
Her insanın kendine ait bir değeri vardır. Bir karar, kişinin güvenliğini, özgürlüğünü, beden bütünlüğünü ve kendi hayatına katılabilmesini hesaba katmalıdır. Onur, bir insana yapılan muamelede neyin kabul edilebilir olduğunun ölçüsüdür.
Eşit Gözetim (Equal Consideration)
Hayatın gerçek parametreleri, karar oluşturulduğu andan itibaren karara girer. Beden, yaş, bakım, sağlık, sosyal koşullar ve risk düzeyi, bir sistemin kalitesinin değerlendirildiği başlangıç koşullarının parçası olur.
Olgun karşılıklı bağımlılık
İnsanın bağımsızlığı ilişkiler içinde var olur. Sağlık, iş, bakım, eğitim ve güvenlik pek çok insanın emeğiyle sürdürülür. Olgun bir karar bu karşılıklı bağımlılığı tanır ve faydaların ve yüklerin ilgili kişiler arasında nasıl paylaşıldığını hesaba katar.
Hakların ve ödevlerin birliği
Hakların hayata geçmesi, onları güvence altına alması gerekenler için açık ödevler gerektirir. Karar verme yetkisi, kararların gerekçelerini açıklama, sonuçlarının hesabını verme ve hataları düzeltme ödeviyle birlikte gelir.
Gelecek kuşaklara karşı sorumluluk
Her kuşak bir sonrakinin yaşam koşullarını şekillendirme gücüne sahiptir. Bu güç uzun vadeli sonuçları tartmayı gerektirir: hangi imkânları, sınırları, yükümlülükleri ve birbirimizle ilişki kurma biçimlerini devrettiğimizi.
Şiddetsizlik
Değişim; araştırma, kamusal diyalog, hukuki girişimler ve kurumsal usuller yoluyla inşa edilir. İşbirliğinde de anlaşmazlıkta da ilgili herkesin onuru önemlidir.
Vicdan özgürlüğü
Her insan kendi kanaatlerine, inancına ve dünya görüşüne sahip olma hakkını korur. Ortak eylem bu özgürlüğe saygıya ve kararların sonuçları için paylaşılan sorumluluğa dayanır.
Kanıt
Ciddi bir niyet, insanın kendi vardığı sonuçları sınamaya hazır olmasında görünür. Veriler, yöntemler, sınırlılıklar ve sonuçlar uzman incelemesine açık olmalıdır. Yeni bilgi, daha önceki bir kararı iyileştirmek için bir gerekçe olur.
Kadın deneyimine eşit ağırlık
Kadınların hayatı kendi başına, bir bilgi kaynağı olarak ve toplumun bir parçası olarak değerlidir. Bu deneyim, sorunların tanımlanmasına, bilginin üretilmesine ve geleceğin bağlı olduğu kararların seçilmesine katılır.
Erkeklerin ve kadınların topluma karşı ortak sorumluluğu
Ortak dünyanın şekillenmesine hem kadınlar hem erkekler katılır. Her kişinin sorumluluğu yetkileriyle, kararlarıyla ve sonucu etkileme gücüyle orantılıdır.
İlkeler uygulamada
WLCE Index, Synarchat'ın temellerini kanıt, değerlendirme ve hesap verebilirlik için bir çerçeveye dönüştürür.
WLCE Index'i inceleyinSynarchat'ın bir arada tuttukları tek bir kararda
Bir toplumsal düzenin olgunluğu, hayat için gerekli nitelikleri bir araya getirebilmesinde görünür. Yapı, duyarlılık, eylem, vicdan, güç ve özen kadınlara da erkeklere de aittir. Synarchat'ta bunlar her karar için birbirine bağlı gerekliliklerdir.
Yapı ve canlı duyarlılık
Yapı, eylemi tutarlı ve anlaşılır kılar. Duyarlılık, hayatı bu yapının içinden geçen insanla bağı korur. Birlikte, istikrarlı kurallar kurmayı ve bir kuralın ne zaman gözden geçirilmesi gerektiğini fark etmeyi mümkün kılarlar.
Eylem ve sonuçlar
Eylem, niyeti değişime dönüştürür. Sonuçları anlamak sorumluluğun ufkunu genişletir: kim bir imkân kazanıyor, yükü kim üstleniyor, bir yıl içinde ne değişiyor ve bir sonraki kuşağa ne kalıyor.
Hukuk ve vicdan
Hukuk hakları, ödevleri ve usulleri belirler. Vicdan ise bunlar uygulandığında bir insana ne olduğuna dair ahlaki soruyu akılda tutar. Birlikte, bir kararın hem hukuka uygunluğunu hem de insani sonuçlarını değerlendirmeyi mümkün kılarlar.
Güç ve özen
Güç; korumayı, yaratmayı ve kararları sonuna kadar götürmeyi mümkün kılar. Özen bu yeteneği hayatı ve onuru korumaya yöneltir. Böyle birleştiğinde özen kaynak ve etki kazanır, güç de etkilediği insanların sorumluluğunu üstlenir.
İktidar ve sorumluluk
Başka insanların yaşam koşullarını belirleyebilmek hesap verebilirlik gerektirir. İktidar ne kadar büyükse, sonuçları (ancak sonradan ortaya çıkanlar da dahil) anlama, seçimi açıklama ve hataların düzeltilmesini sağlama ödevi de o kadar derindir.
Ekonomik rasyonellik ve insan hayatı
Ekonomik bir hesap, bir insanın zamanını, sağlığını, bakımını, toparlanmasını ve uzun vadeli imkânlarını saydığında daha eksiksiz hâle gelir. Her göstergenin ardında iş, sevdikleri ve kendi ihtiyaçları arasında bölünmüş yaşam yılları vardır.
Synarchat'ın mümkün kıldıkları
Synarchat'ın kadınlara açtıkları
Kadınların Synarchat'a ihtiyacı var, çünkü Synarchat onların gerçekliğine eşit kurumsal ağırlığı geri kazandırır. Synarchat bir kadına kendi yaşam koşullarının şekillenmesine katılmanın yolunu açar. Kadının deneyimi; çalışma, sağlık hizmetleri, kamusal katılım ve kaynakların dağıtımı kurallarının belirlendiği yerlerde ağırlık kazanır.
Kadın, neyin normal sayıldığı fikrinin kendisini etkileyebilme imkânı kazanır: hangi hayat yolunun tam sayıldığını, hangi koşulların önceden hesaba katıldığını, hangi emeğin değerli görüldüğünü ve toplumun neyi korumayı üstlendiğini.
Bu değişim, kadının gelecekle ilişkisini değiştirir. Kadın, hayata dair kişisel bilgisini kamusal eylemle birleştirebilen, geleceğin tasarımcılarından biri olur.
Synarchat'ın erkeklere açtıkları
Erkeklerin Synarchat'a ihtiyacı var, çünkü Synarchat onları bastırılmış duygular, kontrol, duygusal yalnızlık ve zorunlu sertlik üzerine kurulu bir güç modelinden kurtarır. Synarchat bir erkek için insani olgunluğun alanını genişletir. Güç; özen gösterebilmekte, yardım kabul edebilmekte, duygusal olarak orada olabilmekte, sorumluluğu paylaşabilmekte ve sevdiği insanlara yakın kalabilmekte görünebilir.
Babalık, bağlılık, kırılganlık, yaratmak ve bir başkasının hayatında yer almak toplumda tam değer kazanır. Çalışma, aile hayatı ve yönetim koşulları bu bütünlüğü destekleyebilir.
Synarchat, insan olmanın toplumsal cinsiyet kalıbından önce geldiği olgun bir mimariyi tanımlar. Dünyanın ortak yazarlığı, etkinin güvenle bir arada yürüdüğü ve sorumluluğun ortak hayatın bilinçli bir parçası olduğu ilişkilerin yolunu açar.
Kadını sakatlayan bir sistem
erkeği de sakatlar.
Womafreesm'in felsefeyi
eyleme dönüştürme biçimi
Bugün Synarchat, felsefi bir model ve Womafreesm için bir gelişim yönü olarak var. Kuruluş, kadınların deneyiminin kamu kararlarını etkileyebilmesini sağlayacak araştırma, hukuk, kültür ve kurum araçları geliştiriyor.
Bu çalışmayı sekiz halka birbirine bağlar. Her adım kendi yöntemini, kendi kanıtını ve ondan sorumlu insanları gerektirir. Eşit Gözetim (Equal Consideration) ilkesi yolun tamamında geçerlidir.
1. Kadınların deneyimi
Başlangıç noktası somut bir hayattır: bir kadının kuralların içinden nasıl geçtiği, hangi imkânları elde ettiği, hangi sınırlarla karşılaştığı ve toplumda yer almak için hangi bedeli ödediği.
2. Veri
Araştırma, bu deneyimi yapılandırmayı ve ortaya çıktığı koşullarla karşılaştırmayı mümkün kılar. Women's Life-Cycle Economy Index bu çalışma için geliştiriliyor.
3. Kanıt
Kaynakların doğrulanması ve analiz, bir sorunun nerede tekrar tekrar ortaya çıktığını, hangi kurallarla bağlantılı olduğunu ve toplanan verilerin hangi sonuçları desteklediğini belirlemeye yardımcı olur. Analitik belgeler ve politika belgeleri bu sonuçları kurumların diline çevirecek.
4. Eşit Gözetim (Equal Consideration)
Araştırmanın belirlediği hayat özellikleri tasarım için gerekliliklere dönüşür. Araştırma, bir karar alınırken ya da gözden geçirilirken tam olarak neyin hesaba katılması gerektiğini belirlemeye yardım etmek içindir.
5. Koruma ve standartlar
Equal Consideration Standard, Eşit Gözetim ilkesini kararları denetlemeye yönelik ölçütlere dönüştürmek için geliştiriliyor. İlk sürümü Index pilotundan sonra planlanıyor. Womafreesm Women's Protection Pathway ve Legal Rapid Response, bir kadının yardım bulmasına, hukuki değerlendirme almasına ve kurumsal destek görmesine yardımcı olacak araçlar olarak kuruluşun mimarisinin parçasıdır.
6. Kurumsal kararlar
Kanıtlar ve öneriler; yasalar, protokoller, teknolojiler ve programlar üzerindeki çalışmanın temeli olur. Womafreesm World Women's Assembly, bu tür değişiklikler etrafında uluslararası işbirliği için bir mekanizma olarak planlanıyor.
7. Kültürel norm
Yeni bir kuralın kalıcı olup olmayacağı, toplumun neyi ilgiye, saygıya ve korunmaya değer gördüğüne de bağlıdır. Kültürel projeler, düşünsel çalışmalar ve gelenekler arası diyalog, kadınların bedenine, yaşına, emeğine ve otoritesine yönelik tutumların değişmesine yardımcı olur.
8. Synarchat
Tüm bu çalışmanın yöneldiği yer: kadınların ve erkeklerin kuralları birlikte belirlediği ve ortak dünyanın sorumluluğunu üstlendiği bir toplumsal düzen.
Uygarlık formülü Womafreesm'e göre:
Eşit Gözetim (Equal Consideration) + Synarchat + yeni bir kültürel norm Sonuçlar Sicili, her aracın geliştirme aşamasını ve şimdiye kadar doğrulanan sonuçları gösterir.
Sonuçlar SiciliNasıl katılınır
Katılım, bir insanın kendi deneyimini, bilgisini ya da kaynaklarını ortak bir geleceğe karşı sorumlulukla birleştirdiği yerde başlar.
Katılım seçenekleri
Eşit Gözetim (Equal Consideration) ve Synarchat ilkelerini paylaşan kadınlar ve erkekler, Womafreesm'e kendilerine uygun katılım yolunu seçebilir: araştırma, mesleki çalışma, üyelik ya da mali destek. Seçenekler ve koşullar Katılım sayfasında yer alır. Üyelik varsayılan olarak gizlidir.
Katılımın amacı
Yaşanmış deneyimin bilgi gücü kazandığı, bilginin kararların temeli olduğu ve kararlara katılımın geleceğe karşı sorumluluğa dönüştüğü bir yol inşa ediyoruz.
Çalışmaya katılın
Womafreesm'de sizin katkınıza da yer var. Rolünüze uygun katılım biçimini seçin ve Eşit Gözetim (Equal Consideration) ile ortak sorumluluk üzerine kurulan bir geleceğin inşasına yardım edin.
Womafreesm'e katılınFAQ
1. Sade bir dille Synarchat nedir?
Synarchat, kadınların ve erkeklerin bir toplumun dayandığı yasalar, kurumlar ve kararlar için sorumluluğu birlikte taşıdığı, farklılıklarını koruyarak kararların alınışında eşit ağırlığa sahip olduğu olgun bir ortak yönetim (shared governance) modelidir. Synarchat; yasaları, çalışma hayatını, tıbbı, teknolojiyi, ekonomiyi ve insanların imkânlarını şekillendiren diğer kararları kapsar.
2. Synarchat bir anaerkillik midir?
Hayır. Ataerkil model erkek deneyimini evrensel saydı ve kadınların gerçekliğini kenara itti. İktidarın merkezini basitçe değiştirmek, aynı tahakküm modelini başka bir biçimde yeniden üretirdi. Synarchat tasarımın mantığının kendisini değiştirir: kararların sorumluluğunu iki taraf birlikte taşır, farklılıklar korunur ve iki tarafın da ağırlığı eşittir.
3. Kadınların ve erkeklerin deneyimine eşit ağırlık ne demektir?
Her iki deneyim de sorunun tanımlanmasında, araştırmada, kararın seçilmesinde ve sonucun değerlendirilmesinde tam değer taşır. Katılım, bu aşamaların her birini gerçekten etkileyebilmeyi sağlamalıdır. Bu etkinin somut mekanizmaları kurumların kurallarında belirlenmelidir.
4. Synarchat, Eşit Gözetim (Equal Consideration) ile nasıl bağlantılı?
Eşit Gözetim (Equal Consideration), sistemler tasarlanırken insan hayatının gerçek parametrelerinin hesaba katılmasını gerektirir. Synarchat ise kadınların ve erkeklerin bu sistemlerin oluşturulmasına nasıl birlikte katıldığını ve sistemlerin işleyişinin sorumluluğunu nasıl paylaştığını tanımlar.
5. Synarchat, kadınların ve erkeklerin aynı görüşlere sahip olduğunu mu varsayar?
Synarchat hayat deneyiminin çeşitliliğinden yola çıkar. Kadınların ve erkeklerin çıkarları, inançları ve önerileri farklı olabilir. Olgun ortak yönetim (shared governance); tartışma, argümanları sınama, karar alma ve kararları gözden geçirme için adil usuller gerektirir.
6. Synarchat şimdiden bir yönetim sistemi olarak işliyor mu?
Womafreesm'de Synarchat felsefi bir model ve bir gelişim yönü olarak formüle edilmiştir. Araştırma, hukuk ve kurum araçları farklı hazırlık aşamalarındadır. Bu araçların durumu ve sonuçları Sonuçlar Sicili'nde kayıt altına alınır.
7. Kavramın yazarı kim?
Marina Sukhomlinova, Founder & President, Womafreesm, Synarchat kavramının ve teriminin, özgün tanımının ve Womafreesm mimarisi içindeki felsefesinin yazarıdır. Bu sayfa tanımın birincil kaynağıdır ve buradaki ifade özgün ifadedir.